Mustafa Çulcu

UEFA'nın, Şampiyonlar Ligi ve Avrupa Ligi'nde başarılı seri yakalamış ve ilk 8 hedefi olan ülkemizin 2 değerli takımının çok kritik salı ve perşembe maçlarına aynı ülke hakemlerini göndermesi kafaları karıştırdı! Hani UEFA'nın olmazsa olmazları saygınlık, güvenirlilik ve marka değeri nerede kaldı? Burgos'un topu oynatma isteği yüksek ancak zaman zaman oyunun içinde kalıyor. Acemi beden dili sergiliyor. Hatta telaşlı ve panik güven vermiyor. 23'te Semedo-Keita mücadelesinde Fenerbahçe penaltı bekledi devam kararı doğru .Sarısı olan Yiğit Efe 54'te Zachariassen'e faulünde ikinci sarıyı görebilirdi! Uzatmalarda Duran'a çıkan kırmızıya asla katılmıyorum çünkü kafa atmıyor, kafa kafaya didişme var, sarı yeterliydi. Oyun son dakikalar sertleşince kontrolde zorlanan Burgos'un stili, fauller ve kart uygulamalarının kalitesi çok düşüktü. Bu nedenle sakin giden oyun gerildi, 8 sarı, 1 kırmızı, 24 faulle oyunu zor tamamladı!enerbahçe oyuna iyi başlayamadı.İlk dakikalar saman alevi coşkusu vardı o kadar. Rakip alanda topu tutmayı ve orada baskı kurmayı beceremedi tempoyu yükseltemedi. Rakip kalabalık savunma yapınca dış şutlarla gol aradı. En-Nesyri iyi başladı topu sakladı fauller aldı ve stoperleri hırpaladı sonra silik kaldı oyundan alındı. Ferencvaros şüphesiz Macar futbolunun en istikrarlı takımı. Önde Varga ve Yusuf'u besleyerek etkili oluyorlar. Ferencvaros'un antrenmanda bile bu kadar serbest vurdurulmayacak kafa golüne ''Ne oluyor'' derken Talisca ile gelen erken cevap moralleri yükseltti. İspanyol hakem Ricardo De Burgos, UEFA 1. kategori hakemlerinden. 39 yaşında diş teknisyeni.

Galatasaray elde ki en iyi 11 ile sahada. İnsan dönüp kulübeye bakmaya korkuyor! İlk yarıda durarak oynayan oyuncu sayısı fazlaydı. Icardi üç stoperin göbeğinde kaldı. Hücum etkinliği sadece top Barış'a gelince oluyor. Galatasaray'ın önde baskı kalitesi düşük olunca rakip çok rahat kırıp çıkıyor. İlkay'ın henüz maç ritmi yok. Düşük pas yüzdesi ile temposuz oynuyor. Sistem takımı Gillois her zamanki gibi topla aynı yüzde ile kalabalık savunma yaparak oynadı. Geçiş oyununda başarılıydılar. Savunmada Burgas merkezde Zorgane etkliydi. Topu zaman zaman çizgilere taşıyarak geniş alan yarattılar. Disiplinli oynadılar maçı kazandılar.

Jose Maria Sanchez Martinez, 42 yaşındaki İspanyol hakem 2023'te Galatasaray-M.United (3-3) maçındaki tartışmalı kararlarından hatırlıyoruz. Akşam da kaldığı yerden devam etti. Kararları ile bizi şaşırtmadı! David'i ikinci sarıdan atmayınca oyun sertleşti, oyunun kontrolünde zorlandı.26 faul 7 sarı kart, 1 de sarıdan kırmızı kart ile maçı tamamladı. Barış'a kontrolsüz giren Mc Allister'e sarı göstermemesi kabul edilemez. 24'te Torreira'nın El Hadji'ye arkadan yüklenişine penaltı verse kimse bir şey diyemezdi, 'devam' dedi. Uyanıklık yaptı, işi VAR'a pasladı. 27'de Sallai-Niang mücadelesi devam kararı doğru. 88'de Arda'yı ihraç eden sözüm ona yürekli hakem ki ikinci sarı tartışılır. Aynı yürekliliği sarısı olan David'in 52'de kaleci Uğurcan'a yaptığı kontrolsüz hareketi dolayısıyla ikinci sarıdan ihraç edemedi veya etmedi! O oyuncu golü attı, hocası akıllı davrandı, hakemin yapamadığını yaptı ve oyundan aldı. Elit kategori hakemi de sahaya gömdü.

Halil Umut Meler kararlarında yardımcıların, 4. hakemin ve VAR'ın esiri olmuş destek bekliyor. Kimlik ve güven kaybı yaşıyor. Bu Meler kabul ve saygı görmez.

Maçın başında Vişça'ya atılan topta Ebosele kayarak geldi, topla oynamadan önce sağ dizi ile Vişça'ya faul yaptı.
Meler önce sarı gösterdi.
Doğru VAR müdahalesi geldi.
Sarı iptal, ciddi faullü oyundan ihraç doğru. Ancak kırmızı kartı gösterirken Harit hakemi alkışladı, sarı çıkmalıydı ama çıkmadı.
16'da Harit'e kontrolsüz giren Oulai'ye çıkan sınırları zorlayan sarı yeterli. 19'da gecikmeli VAR müdahalesi ile Başakşehir lehine doğru bir penaltı kararı geldi.

Okay yüksek hava topunda kolu öne uzamış avuç açık, parmak uçları ile set olmuş topa teması var.
Bu kalabalıkta hakemin bunu yakalaması çok zordu.

VAR hakemini dikkatinden dolayı kutlarım.
32'de Kemen penaltı beklentisi içinde hakemi aldatmaya yönelik bir jumping yaptı, net sarıydı ama Meler vermedi.
Aynı Kemen 1 dakika sonra kontrolsüz hareketten sarı gördü!
47'de Trabzonspor'un golünde ilk çıkışta Oulai ofsayt iptal doğru.
74'te yine doğru bir VAR müdahalesi ile Trabzonspor lehine doğru bir penaltı kararı geldi.
Pozisyon Meler'in gözü önünde ama veremedi!
Trabzonspor'un 3. golünde Onuachu coğrafik olarak ofsayt ancak oyuna ve rakibe müdahalesi yok kaleci topu görüyor gol temiz.
Uzatmalarda Başakşehir'in beraberlik golünde Onuachu ofsaytı bozan oyuncu gol nizami.
Maçı akşam VAR hakemi Cihan Aydın yönetti. Bunu üzülerek yazıyorum ama Halil Umut Meler'in ahı gitmiş vahı kalmış.

Fenerbahçe savunma zaafları ile başladığı oyunda kalesinde beklemedik 2 gol görünce şoka girdi. Çabuk toparlandı. Oyun kontrolünü eline aldı. Tedesco oyuncu değişiklikleri ile doğruyu buldu. İkinci yarıda bambaşka bir Fenerbahçe vardı. Müthiş geri dönüşle galibiyeti hak etti. Çağdaş Altay'ın Rizespor'un ilk golü öncesi atak başlangıç fazında Buljubasic-Fred mücadelesine devam kararı doğru. Başlama vuruşunu geciktiren itirazında Fred'e mutlaka sarı kart göstermeliydi ama göstermedi. 11'de Duran'a kontrolsüz giren Papanikolaou'ya net sarıyı göstermedi. 12de İsmail'in kolu kapalı penaltı yok. Rizespor'un 2. golü öncesi Laçi'nin şutunda Fred'in kolları kapalı ve sırtını döndüğünde omuz bölgesinden temasla giden topa elle oynama vermesi hatalı karar. Hakemin tarif ettiği gibi genişleme yok, ekranda göremedik! Skriniar'a kontrolsüz girişi dolayısıyla Laçi'ye sarı kart çıkmalıydı sadece faul verdi. 57'de hakeme itirazdan sarısı olan Laçi'nin 64'te Kerem'e faulü umut vaat eden atağı kestiği için 2. sarıdan ihracı doğru. 64'te Talisca'ya çıkmayan net sarı var, faul bile vermedi. Oyuncular hakemlerimizin seviyesini artık kabullenmişler. Kararlarda birbirlerini teskin edip, gülüp geçiyorlar. Biz de daha fazlasını beklemiyoruz zaten.

Samsunspor ile 1-1 berabere kalan Beşiktaş'ta ise saha dışı küskünler ve saha içi sorumluluktan kaçan oyuncularla bu beraberlik iyi sonuç. Maçın hakemi Atilla Karaoğlan ligin tecrübeli hakemi. 11'de Samsunspor'un attığı gol açık ofsayt ve iptal doğru. 28'de Toure'ye, 32'de Musaba'ya, 34'te Zeki'ye göstermediği net sarı kartlar var! 36'da Borevkovic'in top sağ eline geliyor, penaltı olmaz. VAR müdahalesi yanlış. Hakem OFR'de izledi, 3 dakika sonra doğru kararla devam dedi. 55'te Toure'ye Borevkovic'in hareketi net penaltı. Tespiti zor açıdan hakem doğru karar verdi. Ancak penaltı sonrası mobing ve Salih-Borevkovic çatışmasına duyarsız kaldı! 88'de Toure- Drongelen pozisyonunda devam kararı doğru. VAR skandalına rağmen başarılı yönetim gösterdi.

Galatasaray sakatlıklar, idari cezalılar ve Şampiyonlar Ligi maçı düşünülerek zorunlu rotasyonla çıktığı maça önde baskı ve istekle başladı. Barış etkiliydi süratli çıkışlarında ona destek gelmeyince ileride yalnız kaldı. Gol hunisi içinde çoğalamadılar asist yapacak kimseyi bulamadı. Sane ve Sara hep bir hamle geç kaldılar. Lemina'nın sakatlığı sıkıntı yarattı. Ceza alanında ikinci kez topla buluşan Gençlerbirliği golü buldu. Singo'da sakatlanınca revire dönen Galatasaray'da İcardi santrafora Barış sola Sallai savunmanın sağına geldi. Oyun gücü bir miktar düşmesine rağmen rakip ceza alanında ilk yarıda 31 kez topla buluşan Galatasaray içeriye atmakta zorlandı.

Ombudsman İlkay oyuna girdi Galatasaray gerçek kimliğini buldu sıklet atladı sanki arka arkaya goller geldi. Zor oldu ama galip gelmeyi bildi. Ozan Ergün'ün tecrübe ihtiyacı var. 48'de Barış-Thalisson pozisyonunda Galatasaray penaltı bekledi devam kararı doğru. Thalisson'un ikinci sarıdan kırmızısı hakemin yorumu. 63'te Göktan'ın uzaktan gelerek toptan sonra Sallai'nin kavalına basmasına kırmızı göstermeliydi. Çünkü uzaktan gelen Göktan hem topu hem rakibi görüyor ama hiç önlem almıyor. Bir başkası aksini düşünebilir. 81'de kendi oynadığı topta Tongya'nın baldırından eline geliyor devam kararı doğru. 90+4 de Sallai kırmızısı doğru lakin VAR'a bırakmadan kendisi ihraç edebilmeliydi.

Her iki takım ilk maça ideal 11 ile çıkmıştı. Akşam ise İspanya 5, biz 8 eksikle sahadaydık. Lakin bizim daha yaşanacak senaryomuz var. Stratejik davranarak rotasyon yapmak zorundaydık ki öyle oldu. İspanya ceza sahamıza ilk gelişte golü buldu. Biz grupta İspanya'ya ilk golü atan takım olduk. Topu onlara bıraktık, 5-4-1 ile karşıladık. Santrforsuz oynamaya alışmış milli takımımızda Deniz'in beraberlik golü çok kıymetliydi.

Salih'in golü ise İspanya'ya soğuk duş etkisi yaşattı. Kalede Altay harikaydı. Orkun çok etkiliydi. Montella doğru zamanda akıllı ve doğru değişikliklerle resital yaptı. Milli takım bu beraberlikle Avrupa ve dünyada geceye damga vurdu, tarih yazdı. Alman hakem Felix Zwayer 44 yaşında UEFA Elit Kategori hakemi. Uluslararası anlamda iyi bir kariyeri var. Ancak 2005'te Bundesliga 2'de Robert Hoyzer olayında yardımcı hakemken 300 euro rüşvet aldığı iddiası ile 6 ay ceza almış bir handikapı da var.

Aynı zamanda Bundesliga da tartışmalı kararları olan bir figür. İlk yarıyı 6 faul, 1 sarı kartla geçti. Samet'e kontrolsüz giren Merino'ya, Zeki'ye kontrolsüz hareketinde Garcia'ya çıkmayan sarılar var. Uzatmalarda İspanya golü çıplak gözle açık ofsayt, iptal kararı doğru. Hakemi zorlayan pozisyon yoktu. 13 faul, 6 sarı kartla maçı tamamladı.

Maça iştahlı, istekli ve önde baskı ile girdik. Kenan'la rakibin sağ tarafını otobana çevirdik. Hava topuna çıkacak pivot santrforumuz olmayınca ve arka direkte destek gelmeyince kanat ortalarımız kaleye paralel transit geçti. Bulgaristan yeni hocası ile son 3 maçtır ideal kadrosunu bulma çabasında. Öyle ki 6-1 kazandığımız son maçtan bu akşam ilk 11'de sadece 4 oyuncu vardı. Biz hücumdayken forvetleri geri gelerek 5'li kalabalık savunma ile alan daralttılar. Öne çıkmayınca kalabalık savunmayı açmakta zorlandık. Stadı dolduran maç boyu destek veren Bursa'yı kutlarız. Arda etkili olamadı. Hakan alışık olmadığımız şekilde sinirliydi. Kerem ise basit temaslarda bile yerde kalıyor, dirençli olmalı. Bulgaristan zaman zaman risk alarak cılız hücumlar geliştirdi. Lakin korkuttuğu anlar da oldu. Bu fırsatlar onların öz güven eşiğini yükseltti. Kaliteli son vuruşları yapmakta gecikince farkı bulmakta sıkıntı yaşadık. Oyunda üstündük galibiyeti hak ettik.
Nicolas Walsh 34 yaşında 1. kategori hakemi. İskoçya'nın John Beaton'dan sonra 2 numarası. Maalesef UEFA 1. kategoride bizden hakem yok. Ama 5-6 milyon nüfuslu İskoçya'dan 2 tane var. Çok üzücü... 16'da attığımız frikikte barajda bulunan Petkov'un açık olan sol el-kol ile oynadığı top net penaltı. Hakem muhtemelen iş birliği yaparak gecikmeli kararla penaltıyı verdi. UEFA asla hakem otoritesini tartışmaya açmıyor. Bu konuda çok hassas. Uluslararası deneyime sahip oyuncularımızın bunu artık ezberlemiş olmaları gerekiyor. Arda gibi bir oyuncu hakeme tepki verip bu kadar kolay kart görmemeli. Hakem ilk 20 dakika içinde verdiği iki kararla maç kontrolünü eline aldı ve başarılı maç yönetti.

Fenerbahçe gündüz maçı sonrası farkı 1 puana indirmek için ilk gole kadar çabuk oyunla panik oyun arasında gidip geldi. İlk galibiyetini ancak 11. haftada alabilmiş gücü kısıtlı Kayserispor, başlama vuruşu ile geriye yaslanarak ilk dakikadan itibaren nasıl oynayacağı mesajını verdi. Fenerbahçe'nin ikinci golü kusursuz geçiş oyununa örnekti. Coşku arttı arttıkça da goller geldi. Galibiyet gelmiş olabilir lakin yenilen goller verilen pozisyonlar kötü savunma hatası sorgulanmalı! Ozan Ergün, MHK'nin özel ilgi gösterdiği desteklediği bir hakem. Bu destekle daha hızlı gelişim göstermesi gerekir. Hakemlerde en büyük tehlike, baskıya direnç gösterememek! Baskı algıyı bozar o da seçicilikte sıkıntı yaşatır. Ozan'da bunu yaşadı. 12'de Carole kontrolsüz hareketi dolayısıyla Nene'ye sarı çıkmalıydı, çıkarmadı. 17'de yine ayak seviyesi topa kafa hamlesi yapan Carole'e arka yandan uzanan Asensio'nun ayağı geliyor sarı olmalıydı. Asensio rakibi görmüyor ve ayağını çabuk çekiyor. İlginçtir sarıyı geçtim hakem faul dahi vermedi! 34'te hakem atışını hem yerinden yapmadı hem top yere değmeden Fred oynadı. Atış tekrar edilmeliydi ama devam ettirdi. Skandal bir uygulama oldu. Gelen goller hakemin üzerindeki baskıyı ve stresi azalttı. Son dakika Fenerbahçe penaltı bekledi, devam kararı doğru. İyi bir fiziğe sahip ama dinamik değil. Yer alma, oyun okuma, fauller, kartlar çok eksiklikleri var çok. İyi bir mentore ihtiyacı var.
Çağdaş Altay son yönettiği Iğdır- Bolu maçında 4 majör kararda 4 VAR müdahalesi yedi. Sonra bu maça geldi. Atletik ve dinamik bir hakem değil. 36'da kornerden gelen topta Sanchez'i sarıp sarmalayarak indiren Dijkstell'in pozisyonu penaltı olmalıydı. 41'de hakem orta alanda kaçamadı, Sane ile çarpıştı oyundan düşürdü.
1'nolu yardımcı hakem Serkan Çimen savunmadan gelen topa ofsayt kaldıracak kadar formsuz. Tayfur'a kontrolsüz girişinde Jakops'a çıkmayan sarı var. Kocaelispor golü öncesi Jakobs- Serdar mücadelesinde faul yok. Kale vuruşundan geldiği için ofsayt olmaz, gol temiz. Sarısı olan Osimhen'e korner öncesi sözlü ikaz olmaz. Hakem 56'da Osimhen'in kendine temasını da iyi niyetle tolere etti. 76'da Sara'ya topsuz alanda yaptığı faulde Linetty'e sarı çıkmalıydı ama çıkmadı. Galatasaray'ın attığı golde Sara rakip kaleciye temaslı etki edince VAR incelemesi ile ofsayt ve gol iptal kararı doğru. Bu eksikliklerine rağmen, kendi çizgisinin üzerinde bir performans gösterdi.

Ali Şansalan şüphesiz ligin en tecrübeli isimlerinden. İşi çözmüş. Faul ve kart tasarruflarına baktığımızda çağdaş değil ama ülke iklimine uygun. Kafasına göre takıldığını kendi yöntemleri ile maç yönettiğini görüyoruz. Zaten o da "Ver Ali'ye maçı dert etme. Hangi maç olursa olsun sorunsuz biter rahat olun" diyormuş! Öyle de oldu. Hakemin konuşulmayacağı ülke atmosferine uygun sorunsuz bitti. Tek spesifik pozisyon 5'te RuanPina mücadelesinde Alanyaspor penaltı bekledi. Hakem sahada penaltı verse hayır diyemeyiz ama onun kararı devam. VAR karışmaz.rabzonspor tam bir teknik direktör oyun felsefesi ve oyuncu becerilerinin bütünleştiği takım olmuş. Maça baskılı ve istekli başladı. Onana'dan başlayan atak Mustafa'nın taşıdığı top ve Onuachu'nun alışı, dönüşü, vuruşu ve golü ile sonuçlandı. Alanyaspor'un üç pasta böyle bir gol yemesi asla kabul edilemez!
Kalede Onana, merkezde Oulai önde Onuachu gibi oyuncular iyi oldukları sürece oyunun kaderini belirleyen aktörler. Tabii ki bu oyun ve tempo hedef için Trabzonspor açısından yeterli değil. Alanyaspor ikinci yarıya önde baskı ile çok istekli ve coşkulu oynayarak Hagi'nin müthiş vuruşu ile beraberlik golünü buldu. Daha fazla rakip ceza alanına girdi şut attı korner kullandı etkili oynadı. Trabzonspor'un savunmada eksik oyuncuları var lakin özellikle ikinci yarı geriye yaslanıp skor koruma düşüncesi etkisiz, silik futbol sorgulanmalı. İçerde bu beraberlik Trabzonspor adına sıkıntı yarattı.

Viktoria Plzen ligde son 3 maçını kazanmış, Avrupa Ligi'nde namağlup giden bir ekip. Ön alan baskısı ve her iki kanadı iyi kullanarak oyun kurulumu yapıyorlar. Ceza alanı içine uzun taç atışları ve kornerlerde dışarıya açtıkları toplarla gol arıyorlar.
Fenerbahçe'de Ederson kalede ve oyun kurulumunda büyük güvence. Skriniar savunmanın taşıyıcı kolunu. Talisca çok top kaybı yaptı. Tedesco'nun 60'ta yaptığı 3 değişiklik Fenerbahçe'yi hareketlendirdi.

Taraftarlar sahaya yabancı madde atarak kulübüne çok ciddi zarar verdiklerini nasıl düşünmezler anlamış değilim! Son bölümde oynama alışkanlığını yakaladığı ilk 11 sahada olunca Fenerbahçe daha etkili oldu pozisyonlar buldu, ama golü bulamadı. Son dakika galip gelmek işten bile değildi ancak rezil hakemin skandal kararı sonrası beraberlikle yetindi.

Allard Lindhout, 38 yaşında.
UEFA'nın gelecek beklediği 1. kategori hakem buysa yandı keten helva. Bundan ancak Hollanda Eredivisie 3 hakemi olur.
UEFA bundan vazgeçmeli. Güya Hollanda'nın Makkalie ve Serdar Gözübüyük'ten sonra 3 numarası.
Geçen sezon biri Şampiyonlar Ligi 12 uluslararası maç yönetti.
Soğukkanlı oluşu avantajı. Ancak faul ve kart kalitesi rezil.

82'de Talisca'nın şutu Jemelka'nın sırtından sekti penaltı yok. 90+4 de Duran'ı ceza alanı içinde Dweh çok açık şekilde şortundan çekerek düşürdü.
Top Duran'ın kontrolünde ve top için mücadele de yok çekerek düşürdüğü için Bariz Gol Şansını engellediğinden dolayı kırmızı kart ve net penaltı olmalıydı. Hakem vermedi. VAR çağırdı izledi ama yine vermedi. Futbolu bilmemek, korkaklık, eyyam ve tam bir skandal karar. Bu UEFA'ya ve kurallara tam bir ihanettir.