Mustafa Çulcu

UEFA işi sıkı tutmuş. Belli ki Türkiye- Romanya karşılaşmasını çok önemsiyor. François Letexier, Fransızların son zamanlarda yetiştirdiği, UEFA'nın en iyi hakemlerinden. Liverpool-Galatasaray maçında Szymon Marciniak'ın sakatlığı sonrası hakem değişikliği olayından sonra 4. hakem konusunda da titiz davranmış. 42 yaşındaki bir başka deneyimli Fransız Benoit Bastien'i görevlendirmiş. Letexier, 2024 Avrupa Şampiyonası'nda İspanya-İngiltere finali yöneten en genç hakem ünvanına sahip. 2023'te M.City-Sevilla arasındaki Süper Kupa'yı yönetti. Letexier, bu güne kadar alt kategori maçları hariç 27 Şampiyonlar Ligi, 17 Avrupa Ligi olmak üzere 86 üst düzey müsabakada düdük çaldı. Bu sezon Şampiyonlar Ligi'nde şu ana kadar 7 maça çıktı. B.Dortmund-Beşiktaş (5-0) ve Sevilla-Fenerbahçe (2-0) karşılaşmalarında da hakem oydu. Atletik, çok koşan, dinamik, oyuncularla iletişimi iyi olan, oyuna tempo katan, evrensel oyun kuralları ve VAR protokolüne bağlı, objektif ve idealist bir hakem. UEFA Elit hakemleri içinde sürekli çıkışta. UEFA'ya bu özenli hakem ataması için teşekkür etmeliyiz. Hakemi düşünmeden, futbol odaklı oyunla kazanacağımız iyi bir maç olacaktır.

Beşiktaş'ın artık çok net bir şekilde kabuk değiştirdiği görülüyor. Artık oyun planı, ön alan baskısı, kontratak ve geçiş hücumları, Rıdvan ve Murillo'nun hücuma desteği, her şey var. Olaitan'ın gelişiyle Cerny'nin yükü azaldı. Fizik kalitesi yüksek mobil gezen arayan rakibi zorlayan santrafor Oh var. Ndidi form tuttukça Orkun daha özgür daha önde hücum aksiyonları geliştiriyor üretiyor. Pas kayıplarında eskisi gibi geriye koşu istenmediği için oyunda daha diri ve enerjik kalıyor. Daha ilk yarıda bir asist ve klas bir vuruşla attığı muhteşem golle maça damgasını vurdu.

Batuhan Kolak'a maçın başında Olaitan'ın Winck'e faulünde gösterdiği hoşgörüyü Olaitan-Cafu mücadelesinde göstermedi, Cafu'ya gereksiz bir sarı çıkardı. Tepki veren Emre Belezoğlu'na doğru bir sarı gösterdi devamına ise arkasını döndü gitti olmadı. İhraç etmeliydi. 53'de Kasımpaşa lehine verdiği penaltı ve Murillo'ya sarı net doğru karar. 61'de Oh'u önce Winck sonra Becao hırpaladı. Devamında Winck sınırları zorladı ve hakem doğru bir sarı gösterdi. Batuhan Kolak tecrübe kazandıkça çok çok iyi olacak. Geleceği olan muhteşem bir hakem seyrettik. Son zamanlarda berbat hakem yönetimlerini görmekten bıkmıştık. Bu akşam çatır çatır maç yöneten iyi performansı gösteren hakem bayram şekeri gibi geldi.

Tribünlerdeki boşluklardan seyircinin bu sezondan umutlarını yitirmiş ve tepkili olduğu anlaşılıyor. Fenerbahçe'de Skriniar sakatlandıktan sonra kim hangi pozisyonda, takım nasıl bir sistemle sahada çözmekte zorlanıyor insan. Bu kadro değişiklikleri oyun ezberi olan oyuncuları bile bozuyor. Asensio gibi bir usta dahi gerçek oyununu oynamakta zorlandı yine de çıkana kadar çok iyiydi. Guendouzi daha çok savunmaya yardım edince Fenerbahçe öne çıkmakta ve pozisyon bulmakta ilk yarı zorlandı.

Atletik ve çabuk oyuncuları Nene ki hattrick yaptı ve Musaba ile kontrataklar geliştirdi, goller buldu. Yapılan oyuncu değişiklikleri ise oyun kalitesine ve sisteme olumlu yansıdı. Yaşadıkları sıkıntılı süreçte bu farklı galibiyet Fenerbahçe'ye moral oldu. Kadir Sağlam FIFA hakemi ama sahip olduğu imkanı, fırsatı doğru kullanamayan ve gelişim gösteremeyen bir hakemiz. Daha 8'de Cherif-Abena karşılıklı oyun gereği temasına Gaziantep lehine çaldığı faul bizi güldürdü. Bırakın Süper Ligi süper amatör kümede bile buna faul çalınmaz.

Böyle uçana kaçana faul çalınca da ilk yarı 17 faul oldu. Oyunun yeniden başlaması konusunda eksiklikleri olduğu görüldü. Daha proaktif ve otoriter olmalı. 50'de doğru ve yerinde bir VAR müdahalesi geldi. Asensio öndeki rakibini önce itiyor devamında da elleri yukarıda yüksek topa elle müdahale ediyor net penaltı. 77'de Bayo'nun ayağına basan Yiğit Efe net sarı olmalıydı vermedi. Kalibresi oranında 1.5 yıl gibi uzun bir süreden sonra geldiği Kadıköy'den sıkıntı yaşamadan çıktı.

Beşiktaş son haftalarda özellikle iç sahada olduğu gibi kaliteli ön alan baskısını sahaya yansıtamadı. Gençlerbirliği merkezi kalabalık tutup kaptığı toplarla Tongya, Gökhan ve Niang gibi geçiş oyuncuları ile tehdit oluşturan ataklar yaptı. Koita'nın ihracı ile on kişi kaldılar lakin 35. dakikaya kadar eksikliğini hissettirmediler. Bu dakikadan sonra Beşiktaş oyuna ağırlığını koydu merkezden ve kanatlardan ataklarla tempoyu yükseltti. Golü buldu. Olaitan etkili oynadı. Rashica çok çoşkuluydu. Beşiktaş'ın oyun lideri kaptan Orkun, duran toptan Sergen Yalçın'a nazire yaparcasına onun gollerini hatırlatan vuruşla nefis bir gol attı. Maçı kopardı. Bu Yasin Kol'a bayılıyorum(!) Maçları kendi kurallarına göre yönetiyor, kimse de bir şey diyemiyor. Bazen iki topla bile oynatıyor. Maç almaya devam ediyor. Helal olsun. Bu güç meselesi.
Rıdvan-Koita mücadelesinde faul var ama o faul çalmamakta ısrar etti. Koita yere düştü yuvarlanırken bu kez ona doğru gelen Djalo'ya teması masum başladı, son anda alttan bileğe üstten dize bacak dik kramponlar diz bölgesine geldi. Ülke futbol iklimimiz ve VAR çıta uygulama standardımız(!) dün gece Trabzon maçında Folcarelli'ye daha acımasız gaddarlık yapıldı, VAR devreye girmedi ama bu maçta girdi. Yasin Kol izledi, Koita'ya kırmızıyı gösterdi. VAR'da kim var? Erokspor- Bandırma maçında skandal VAR müdahalesi ile Bandırma kalecisini ihraç ettiren Erkan Engin! Demek ki o skandal müdahale bu maça ikramiye olarak yansımış. Bu atama prensipleri bize "böyle başa böyle traş" dedirtiyor. Futbol ailesi olarak alıştık ama... Niang'ın ayağına basan Agbadou'ya 34'te çıkan sarı doğru. 43'te iki oyuncunun mücadelesinde Agbadou'nun Niang'a kol teması dikkatsiz faulde kalır ikinci sarıyı gerektirmez.

Galatasaray'ın en önemli silahı olan önde kaliteli baskısını Başakşehir ilk yarıda kırmakta zorlanmadı. Galatasaray'ın maç trafiği de çok yoğun. Başakşehir'in iki ön liberosu Umut ve Kemen hem savunmaya destek verdi hem de top rakipteyken nasıl oynaması gerekiyorsa öyle oynayınca Galatasaray üçüncü bölgede etkili olmakta ve üretmekte zorlandı. O bunaltan öldürücü ön alan baskısı ile ikinci yarıya giren Galatasaray bir de rakip 10 kişi kalınca ilk pozisyonda golü buldu. Lakin bu baskıya dayanmaları mümkün değildi ve öyle de oldu. Çıkanlar girenler hiç fark etmiyor. Galatasaray'ın oynadığı futbol çok fazla.Hem Liverpool maçında hem bu maçta modern savunmadan örnekler verdiler Muhteşem oyunla üç puan alan Galatasaray arka arkaya dördüncü şampiyonluğa koşuyor. Kutluyorum. Batuhan Kolak yeni jenerasyon hakem. Galatasaray'ın 38'de attığı golde Sanchez açık ofsayt iptal doğru. İlk yarı Ebosele'ye çıkan sarı doğru. Sarısı olan Ebosele 56'da Sallai'nin ayağına basınca pozisyon önünde olan 1 numaralı yardımcı bayrak çekti hakemi uyardı ikinci sarıdan kırmızı geldi. 84'te Nhaga golünde yine 1 numaralı yardımcı Çağlar Uyarcan yanlış uyardı hatalı bayrak kaldırdı. Pozisyonun çıplak gözle bile ofsayt olmadığı net görülüyor. VAR golü verdi. Çağlar Uyarcan çok formsuzdu. Hakem iyi bir performans sergiledi. Bu çizgisini bozmaz geliştirirse iyi bir gelecek onu bekliyor. Kutlarım.

Fenerbahçe'de baskı, coşku ve tempoyu geçtim futbol adına bir şey yok. Durarak oynuyorlar. Sanırsınız oyuncular birbirlerine küs. Rakip ise ligin sonuncusu ama keyifle oynuyor, güncel futboldan örnekler sunuyor. İki korner, iki gol. Fenerbahçe ikinci yarıya 4 değişiklikle başladı. Lakin hiçbir şey değişmedi. Son maçlara baktığımızda çekirge bir zıpladı iki zıpladı ama üçüncü de yere çakıldı. Şampiyonluk yarışı bitti. Şimdi ikincilik mücadelesi başladı. Bu hüsran Tedesco'ya yazar. Önceki hafta 1. Lig maçında 63 dakika içinde 3 kez VAR müdahalesi yemiş bir hakeme bir sonraki hafta asla maç verilmez. Aksine dinlendirilir. Ama bizde başarısızlığa ceza yerine ödül veriliyor. Utanmasalar derbi verecekler! Hal böyle olunca da Mehmet Türkmen kendini hakemliğin ikonu sanıyor! Kabahat onda değil onu bu havaya sokanlarda... Fauller, kartlar, yer alma sorunları devam ediyor. 18'de Yiğit Efe rakibi Larsson'u kaçırınca arkasından formasından çekti, bırakmadı. Forma net uzadı, penaltı ve rakibin bariz gol şansını tutarak çekerek engellediği için Yiğit Efe kırmızı kart olmalıydı. Hakem veremedi. Hakemlik bitti. VAR çekmenin şiddetini hakeme bıraktı, devreye girmedi, VAR bitti! Merakım şu: pozisyon aksi olsaydı Ferhat'ın hakemleri bu futbol iklimimizde acaba ne yaparlardı? K.Gümrük'ün attığı iptal edilen golde Tiago ofsayt, iptal doğru. 40'ta Fenerbahçe penaltı bekledi Barış'ın sağ kolu açık lakin görüntüye göre topun hızı şekli hiç değişmiyor kola ve temas yok. Hele 64'te yaşanan kargaşada çaresizliği ve sonrasındaki kararları ise bize hakemliği de bilmediğini gösterdi.

Galatasaray ilk dakikalarda Liverpool'un ön alan baskısını kırdıktan sonra sistemsel oyununu sahaya yansıttı.
Kornerden Lemina ile bulduğu gol oyunda özgüveni ve psikolojik üstünlüğü getirdi. Avrupa maçlarını bir başka oynayan Galatasaray son vuruşlarda biraz daha dikkatli olsa farklı skor yakalaması işten bile değildi. Tarih tekerrür etti. Tebrikler Galatasaray, yine yeni bir tarih yazdın.
Hakem Gil Manzano 42 yaşında.
İspanyol hakemin basit temaslara çaldığı bazı fauller maçın kalitesine yakışmadı. Ters diyagonal koşma takıntısı yüzünden oyunun içinde kalıyor. Sara-Konate pozisyonunda Galatasaray penaltı bekledi, devam kararı doğru. 45+2'de Gomez topla oynayan ama Salah ofsaytta ve önünde Lang'a temas edince aktif oldu. 1 no'lu yardımcı hakem derslik yorum yaptı, ofsayt dedi. Aynı yardımcı 62'de Osimhen'in golünde önce tereddüt etti sonra ofsayt kaldırdı. Pozisyonda Barış coğrafi ofsayt ama aradan çıkan Lang değil, golü atan Osimhen de değil.

Burada tek konu şu; Barış pozisyona hareketlenirken Robertson'a bir teması var. Topun gidiş yönü, diğer oyunculara olan mesafe ve Robertson'a uzaklığı var. Lakin Barış'ın bu teması ile Robertson oyundan düşüyor, yorumu yapan yardımcıyı VAR'da destekledi. Gol iptal, oyun ofsayt ile başladı. Coğrafi ofsaytta bulunan oyuncuların oyuna veya rakibe müdahalesi ile aktif olmaları anlamında UEFA yorumlarına örnek derslik bir pozisyon.
Benim yorumum, golün verilmesi yönünde... 70'te Liverpool'un attığı golde yaşanan karambolde top Konete'nin sağ kol-dirseğinden gidiyor, gol iptali doğru.

Onuachu Trabzonspor için hakikaten büyük koz ve şapka çıkarılacak büyük golcü. Kornerlerde ve duran toplarda çalışılmış aksiyonlar seyrettik. Farkı yakalayan Trabzonspor bir eksik rakibi karşısında vites düşürünce Kayserispor son bölümde pozisyonlar ve bir de gol buldu. Ama sonuç için gücü yetmedi. Oyunda Folcarelli'nin yokluğunu zaman zaman hisseden konuk ekip çok değerli üç puanı almayı bildi. Cihan Aydın oyuna VAR müdahalesi yiyerek başladı. OFR'den döndüğünde yüzü gerildi. İnanmadıysan kendi kararında kal o zaman! Pozisyon senin 3-4 metre önünde en iyi gören sendin ama Dorukhan'a sarı verdin! VAR'dan doğru kararla sarı iptal oldu, kırmızı geldi.

40'ta Brenet'in açık sol koluna gelen topta Trabzonspor penaltı bekledi. Lakin önündeki Brenet'e temas eden Onuachu rakibe müdahale ettiği için aktif oldu ve ofsayttı. 3 dakika 7 saniye sonra "Sonucu önceden bilinen VAR müdahalesi" geldi. Penaltı olmaz, öncesindeki ofsayt doğru karar. Uzatma dakikalarında Zubkov'un şutunda Benes'in genişlemiş, bariyer oluşturan eline gelen topta hakem VAR'a yaslanmadan sahada doğru bir penaltı verdi. Bravo. Özlemişiz böyle kararları. Kaçabileceği bir pozisyonda yer alma hatası yapıp kendisine top çarpması yakışmadı. 90+2'de Kayserispor penaltı bekledi. Mustafa'nın kolu doğal konumda, genişleme yok. Devam kararı doğru. Cumartesi ve pazar maçlarında yaşanan hakem facialarından sonra Cihan Aydın'ın performansı merhem gibi geldi. İletişim esnasında paniklemiş, kısmen agresif görünen beden dilini düzeltmesini tavsiye ediyorum. Çünkü sen FIFA hakemisin...

Fenerbahçe'nin savunmasında Skriniar olmayınca sıkıntısı had safhada. Samsunspor sağ kanattan iki kez geldi birbirinin kopyası iki gol attı. Tedesco'dan ikinci yarı gelen hamleler Fenerbahçe'yi hareketlendirdi. Unutmayacak çekişmeli bir maçın uzatma dakikalarında Sidiki Cherif attığı golle Fenerbahçe'yi hayata döndürdü. Liyakati olmayanları hakemliğin başına getirirseniz olacağı bu. Ligin akışını değiştirecek yönetimlere yol açtılar. Oğuzhan Çakır ilk yarı bittiğinde soyunma odasına giderken etrafı sarıldı, itirazlar çoğaldı ve yüzü bembeyaz oldu. Guendouzi maçın başında sözlü tepki ile hakemi yokladı ve çözdü. Tomasson'un ayağına bastı ama hakem Guendouzi'ye sarıyı gösteremedi.
İlk yarı biterken sarısı olan Mendes direkt Guendouzi'nin topuğuna bastı hem faul hem sarı hem de ikinci sarıdan ihraç olmalıydı ama futbolu ve faulün ne olduğunu bilmediği için çalamadı. Mendes'in kırmızısı kaynadı gitti. Devre arası hakeme bu pozisyon için sözlü itirazında Guendouzi'ye karşı kendini suçlu hissettiğinden hakem ezildi yine kart gösteremedi, yuttu. Yanına kadar gelen Ederson'a sarı göstererek aklı sıra durumu kurtardı. Oosterwolde- Marius eşleşmesini çözemedi. Kerem'e topsuz alanda Makoumbou faul yaptı net sarı veremedi. Berovkoviç'e çıkan sarı doğru da sarıdan sonra hakeme teması-itme sınırında hakem oralı bile olmadı. 71'de Drongelen'in önlediği topta Fenerbahçe penaltı bekledi devam kararı doğru. Ntcham ceza alanı önünde İsmail'e net faul yaptı ama devam... 5 dakika sonra olmayan faulde Guendouzi kendini yere bıraktı hemen faul. Böyle hakemlik olmaz...Ne uzatma dakikaları ne yönetim şekli kabul görmedi. Aslında suç bu hakemlerde değil, onları bu durumuna düşürenlerde. Neden mi? Dün gece Ozan Ergün bu gece Oğuzhan Çakır, hakemliklerinin TFF 1. Lig seviyesinde olup olmadığını tartışacağımıza bu acemi hakemlerin göğsüne FIFA kokartı takıp ortaya atanlar utanmalı.

Her iki takım ikinci bölgede kontrollü başladı. Atletizmi öne çıkan iki takım da özellikle orta alanda fizik temaslı baskılı oyunu tercih etti. Beşiktaş, Galatasaray 10 kişi kalana kadar olan bölümde üretmekte zorlandı. Sonrasında Orkun sürekli öne çıkarak ve oynayarak üretime katkı verdi. Galatasaray sabır ve akılla çok değerli bir 3 puanı aldı. Hakem Ozan Ergün'ün maçın başında Osimhen'e gösterdiği sarı kart sanırım dışarıdan ikazla geldi. Sallai'nin mücadelesinde faul sonrası Orkun Kökçü hakeme el-kol tepkisi sarı olmalıydı pas geçti. Barış Alper kontrolündeki topla giderken ayağı kayıyor, denge kaybı yaşıyor lakin Uduokhai rakibin ayağına basıyor ve pozisyon penaltı... Ama hakem vermedi.
Asllani'ye faulünde Sane'ye çıkan sarı kartta Asllani'nin yerdeki ayağı basmanın etkisi ile şekil bozukluğu, güç transferi oluştuğu görülüyor. Kırmızı kart olmalıydı. Öte yandan hakemin Orkun'a bu derece tolerans göstermesi ve ihraç edememesi kabul edilemez. Sarısı olan Osimhen faul düdüğü sonrası hakeme bakıyor ve sonra topa vuruyor. İkinci sarıdan kırmızı olmalıydı. Ancak yoğun gürültüde sanırım hakem düdüğü duymadığını düşündü, ihraç etmedi.
Sane'nin Rıdvan'a gaddarlık içeren ciddi faulü kırmızı karttı. Hakem yine veremedi ve VAR'dan kırmızı geldi. Abdülkerim'in sağ kolu kapalı penaltı olmaz. VAR dahil tüm hakem ekibi çok tecrübesiz isimlerden kurulmuş. Hakem çok kart ve faul hataları yaptı.