Mustafa Çulcu

Maça iştahlı, istekli ve önde baskı ile girdik. Kenan'la rakibin sağ tarafını otobana çevirdik. Hava topuna çıkacak pivot santrforumuz olmayınca ve arka direkte destek gelmeyince kanat ortalarımız kaleye paralel transit geçti. Bulgaristan yeni hocası ile son 3 maçtır ideal kadrosunu bulma çabasında. Öyle ki 6-1 kazandığımız son maçtan bu akşam ilk 11'de sadece 4 oyuncu vardı. Biz hücumdayken forvetleri geri gelerek 5'li kalabalık savunma ile alan daralttılar. Öne çıkmayınca kalabalık savunmayı açmakta zorlandık. Stadı dolduran maç boyu destek veren Bursa'yı kutlarız. Arda etkili olamadı. Hakan alışık olmadığımız şekilde sinirliydi. Kerem ise basit temaslarda bile yerde kalıyor, dirençli olmalı. Bulgaristan zaman zaman risk alarak cılız hücumlar geliştirdi. Lakin korkuttuğu anlar da oldu. Bu fırsatlar onların öz güven eşiğini yükseltti. Kaliteli son vuruşları yapmakta gecikince farkı bulmakta sıkıntı yaşadık. Oyunda üstündük galibiyeti hak ettik.
Nicolas Walsh 34 yaşında 1. kategori hakemi. İskoçya'nın John Beaton'dan sonra 2 numarası. Maalesef UEFA 1. kategoride bizden hakem yok. Ama 5-6 milyon nüfuslu İskoçya'dan 2 tane var. Çok üzücü... 16'da attığımız frikikte barajda bulunan Petkov'un açık olan sol el-kol ile oynadığı top net penaltı. Hakem muhtemelen iş birliği yaparak gecikmeli kararla penaltıyı verdi. UEFA asla hakem otoritesini tartışmaya açmıyor. Bu konuda çok hassas. Uluslararası deneyime sahip oyuncularımızın bunu artık ezberlemiş olmaları gerekiyor. Arda gibi bir oyuncu hakeme tepki verip bu kadar kolay kart görmemeli. Hakem ilk 20 dakika içinde verdiği iki kararla maç kontrolünü eline aldı ve başarılı maç yönetti.

Fenerbahçe gündüz maçı sonrası farkı 1 puana indirmek için ilk gole kadar çabuk oyunla panik oyun arasında gidip geldi. İlk galibiyetini ancak 11. haftada alabilmiş gücü kısıtlı Kayserispor, başlama vuruşu ile geriye yaslanarak ilk dakikadan itibaren nasıl oynayacağı mesajını verdi. Fenerbahçe'nin ikinci golü kusursuz geçiş oyununa örnekti. Coşku arttı arttıkça da goller geldi. Galibiyet gelmiş olabilir lakin yenilen goller verilen pozisyonlar kötü savunma hatası sorgulanmalı! Ozan Ergün, MHK'nin özel ilgi gösterdiği desteklediği bir hakem. Bu destekle daha hızlı gelişim göstermesi gerekir. Hakemlerde en büyük tehlike, baskıya direnç gösterememek! Baskı algıyı bozar o da seçicilikte sıkıntı yaşatır. Ozan'da bunu yaşadı. 12'de Carole kontrolsüz hareketi dolayısıyla Nene'ye sarı çıkmalıydı, çıkarmadı. 17'de yine ayak seviyesi topa kafa hamlesi yapan Carole'e arka yandan uzanan Asensio'nun ayağı geliyor sarı olmalıydı. Asensio rakibi görmüyor ve ayağını çabuk çekiyor. İlginçtir sarıyı geçtim hakem faul dahi vermedi! 34'te hakem atışını hem yerinden yapmadı hem top yere değmeden Fred oynadı. Atış tekrar edilmeliydi ama devam ettirdi. Skandal bir uygulama oldu. Gelen goller hakemin üzerindeki baskıyı ve stresi azalttı. Son dakika Fenerbahçe penaltı bekledi, devam kararı doğru. İyi bir fiziğe sahip ama dinamik değil. Yer alma, oyun okuma, fauller, kartlar çok eksiklikleri var çok. İyi bir mentore ihtiyacı var.
Çağdaş Altay son yönettiği Iğdır- Bolu maçında 4 majör kararda 4 VAR müdahalesi yedi. Sonra bu maça geldi. Atletik ve dinamik bir hakem değil. 36'da kornerden gelen topta Sanchez'i sarıp sarmalayarak indiren Dijkstell'in pozisyonu penaltı olmalıydı. 41'de hakem orta alanda kaçamadı, Sane ile çarpıştı oyundan düşürdü.
1'nolu yardımcı hakem Serkan Çimen savunmadan gelen topa ofsayt kaldıracak kadar formsuz. Tayfur'a kontrolsüz girişinde Jakops'a çıkmayan sarı var. Kocaelispor golü öncesi Jakobs- Serdar mücadelesinde faul yok. Kale vuruşundan geldiği için ofsayt olmaz, gol temiz. Sarısı olan Osimhen'e korner öncesi sözlü ikaz olmaz. Hakem 56'da Osimhen'in kendine temasını da iyi niyetle tolere etti. 76'da Sara'ya topsuz alanda yaptığı faulde Linetty'e sarı çıkmalıydı ama çıkmadı. Galatasaray'ın attığı golde Sara rakip kaleciye temaslı etki edince VAR incelemesi ile ofsayt ve gol iptal kararı doğru. Bu eksikliklerine rağmen, kendi çizgisinin üzerinde bir performans gösterdi.

Ali Şansalan şüphesiz ligin en tecrübeli isimlerinden. İşi çözmüş. Faul ve kart tasarruflarına baktığımızda çağdaş değil ama ülke iklimine uygun. Kafasına göre takıldığını kendi yöntemleri ile maç yönettiğini görüyoruz. Zaten o da "Ver Ali'ye maçı dert etme. Hangi maç olursa olsun sorunsuz biter rahat olun" diyormuş! Öyle de oldu. Hakemin konuşulmayacağı ülke atmosferine uygun sorunsuz bitti. Tek spesifik pozisyon 5'te RuanPina mücadelesinde Alanyaspor penaltı bekledi. Hakem sahada penaltı verse hayır diyemeyiz ama onun kararı devam. VAR karışmaz.rabzonspor tam bir teknik direktör oyun felsefesi ve oyuncu becerilerinin bütünleştiği takım olmuş. Maça baskılı ve istekli başladı. Onana'dan başlayan atak Mustafa'nın taşıdığı top ve Onuachu'nun alışı, dönüşü, vuruşu ve golü ile sonuçlandı. Alanyaspor'un üç pasta böyle bir gol yemesi asla kabul edilemez!
Kalede Onana, merkezde Oulai önde Onuachu gibi oyuncular iyi oldukları sürece oyunun kaderini belirleyen aktörler. Tabii ki bu oyun ve tempo hedef için Trabzonspor açısından yeterli değil. Alanyaspor ikinci yarıya önde baskı ile çok istekli ve coşkulu oynayarak Hagi'nin müthiş vuruşu ile beraberlik golünü buldu. Daha fazla rakip ceza alanına girdi şut attı korner kullandı etkili oynadı. Trabzonspor'un savunmada eksik oyuncuları var lakin özellikle ikinci yarı geriye yaslanıp skor koruma düşüncesi etkisiz, silik futbol sorgulanmalı. İçerde bu beraberlik Trabzonspor adına sıkıntı yarattı.

Viktoria Plzen ligde son 3 maçını kazanmış, Avrupa Ligi'nde namağlup giden bir ekip. Ön alan baskısı ve her iki kanadı iyi kullanarak oyun kurulumu yapıyorlar. Ceza alanı içine uzun taç atışları ve kornerlerde dışarıya açtıkları toplarla gol arıyorlar.
Fenerbahçe'de Ederson kalede ve oyun kurulumunda büyük güvence. Skriniar savunmanın taşıyıcı kolunu. Talisca çok top kaybı yaptı. Tedesco'nun 60'ta yaptığı 3 değişiklik Fenerbahçe'yi hareketlendirdi.

Taraftarlar sahaya yabancı madde atarak kulübüne çok ciddi zarar verdiklerini nasıl düşünmezler anlamış değilim! Son bölümde oynama alışkanlığını yakaladığı ilk 11 sahada olunca Fenerbahçe daha etkili oldu pozisyonlar buldu, ama golü bulamadı. Son dakika galip gelmek işten bile değildi ancak rezil hakemin skandal kararı sonrası beraberlikle yetindi.

Allard Lindhout, 38 yaşında.
UEFA'nın gelecek beklediği 1. kategori hakem buysa yandı keten helva. Bundan ancak Hollanda Eredivisie 3 hakemi olur.
UEFA bundan vazgeçmeli. Güya Hollanda'nın Makkalie ve Serdar Gözübüyük'ten sonra 3 numarası.
Geçen sezon biri Şampiyonlar Ligi 12 uluslararası maç yönetti.
Soğukkanlı oluşu avantajı. Ancak faul ve kart kalitesi rezil.

82'de Talisca'nın şutu Jemelka'nın sırtından sekti penaltı yok. 90+4 de Duran'ı ceza alanı içinde Dweh çok açık şekilde şortundan çekerek düşürdü.
Top Duran'ın kontrolünde ve top için mücadele de yok çekerek düşürdüğü için Bariz Gol Şansını engellediğinden dolayı kırmızı kart ve net penaltı olmalıydı. Hakem vermedi. VAR çağırdı izledi ama yine vermedi. Futbolu bilmemek, korkaklık, eyyam ve tam bir skandal karar. Bu UEFA'ya ve kurallara tam bir ihanettir.

Galatasaray topa daha çok sahip olan ve önde pres yapan taraftı.
İlk yarı kapalı savunmayı açmakta zorlandı. Ajax'ın tek oyun planı yüksek ortalarla Weghorst'u ceza alanında buluşturmaktı. İlkay ah bu maç tam senlikti. Hele bir de Yunus sahada olabilseydi ağır kalan, adam ve alan paylaşımında sıkıntılı Ajax savunması karşısında daha ilk yarıda iş biterdi.
İki kaliteli ortada Osimhen iki gol pozisyonu yakaladı. İkinci yarıda benzer ortada ilk golü buldu. Hat-trick yapan Osimhen ve oynadığı futbol ile Galatasaray tarih yazdı. Bravo Galatasaray, futbolumuzun gururu oldunuz.

Benoit Bastien 42 yaşında, öğretmen.
Fransızların Turpin, Letexier'den sonra 3 numarası. Geçen sezon 10 uluslararası maçla en iyi sezonunu yaşadı.
12 Ağustos'ta Şampiyonlar Ligi 3. Tur'da S.Bratislava-K.Almaty maçını 11 sarı 1 kırmızı kartla tamamladı.
28 Ağustos'da Utrecht-Mostar Avrupa Ligi yönetti.

4'te Torreira'ya kontrolsüz hareketi dolayısıyla Mokoi'ye gösterdiği sarı ile otoritesini ortaya koydu.
Singo'nun 39'da Wijndal'a ve 40'ta Gloukh'a yaptığı eylemlerde sarı görmemesi büyük şanstı! Kulübelerden gelen tepkilere karşı UEFA sıfır tolerans diyor, Bastien de örneği uyguladı.
64'te Baas topa sağ kol açık genişleyerek geliyor, baldırından seken top net penaltı. Hakem göremedi, doğru VAR müdahalesi ile doğru penaltı kararı geldi. 76'da Barış Alper'in şutunda Alders'in sağ kolu yukarıda genişleyerek kayarak hamle yaptı. O kola gelen topta net penaltıydı Bastien de bastı penaltıyı...

Beşiktaş oyuna müthiş başladı. Fenerbahçe'yi sahadan sildi. İki farkla öne geçti. Bunca yüksek para ve umutlarla transfer edilen Orkun, gördüğü gereksiz ve acemice kırmızı kartla Beşiktaş'a ihanet, Fenerbahçe'yi de oyuna ortak etti.
Eksik kalan rakibi karşısında kadro zenginliği olan Fenerbahçe, çok önemli bir galibiyet aldı.
Ali Yılmaz'ın Süper Ligde 10. maçı... Hakemlikten anlamayanlar, yönetmeyi, eğitmeyi, hazırlamayı, bilmeyenler hem hakemleri hem futbolumuzu provoke etmeye devam ediyorlar.

Maçın başında Fenerbahçe, Kerem ile penaltı bekledi. Lakin topa vuran Paulista idi ve devam kararı doğru.
14'te Oosterwolde'nin Rafa'ya kontrolsüz hareketi net sarı karttı.

Hakem kart göstermedi, sözlü ikaz etti. Burada Orkun hakeme temaslı itiraz etti; o da sarı olmalıydı. Onu da atladı. Hakemin ipin ucunu kaçırdığı andı.
26'da Orkun'un Alvarez'e ciddi faulü net ihraçtı ama hakem önce sarı gösterdi, hata yaptı. VAR müdahalesi yedi. İzledi geldi, sarı iptali ve kırmızı kart doğru. İtirazlarını sürdüren Sergen Yalçın'ın ihracı doğru. İlk yarı uzatma dakikalarında Salih'in ceza alanı içinde üstten ve alttan geç kalarak yaptığı Kerem'e müdahalesi net bir penaltı. Hakem önce penaltı verdi. Aaaa... Sonra etrafını oyuncular sardı herhalde bir yerlerden de kulağa üfleme geldi, hakem auta döndü. VAR ne yaptı hakem ne yaptı bilmiyoruz!
Ama penaltı bu karambolde badem oldu. Hakem dağıldı!
Sanki hakemler uzaktan kumanda ile maç yönetiyorlar!
56'da En-Nesyri pozisyonunda Paulista topla oynadı, penaltı olmaz.
88'de kaleci Ederson, 8 saniye kuralını bayağı ihlal etti. Hakem oralı olmadı. Futbolcuların hoşgörüsü hakem için avantajdı ancak Ali Yılmaz bu tür maçlara henüz hazır değil.

Galatasaray oyuna istediği gibi değil hatta kötü başladı. Trabzonspor rakibin önde baskısını kırdı. Sane ve Barış'ın önünü iyi kapattılar. Her iki takım sonuca gitmek istedi ancak final pasları, tercihleri ve beceriksizlikleri skoru değiştirmeye yetmedi, berabere bitti.

Cihan Aydın öyle basit temaslara fauller çalıyor ki futbol ülkemizde sanki farklı kurallarla oynanıyor. Sonra da net sarıları çıkarmıyor. Maçın başında Zubkov'a kontrolsüz hareketinden Sara'ya sarı çıkarmadı. 13. dakikada Galatasaray Osimhen- Savic mücadelesinde penaltı bekledi. Hakemin devam kararı doğru. Elkolları illegal kullanarak Zubkov'a müdahalesinde Eren'e sarı çıkmalıydı çıkarmadı. Auta çıkan top sonrası topsuz alanda Abdükerim'i reklam panolarına iten Pina'ya sarı çıkmalıydı sözlü ikazla geçti. Maçın majör kararı, 26. dakikada kornerden gelen topa Muçi vurdu. Kısa mesafeden top Sara'nın sol kapalı eline geldi. Trabzonspor penaltı bekledi fakat devam kararı doğru. 39. dakikada Barış açık ve net bir şekilde Pina'yı formasından çekerek durdurdu, sarı olmalıydı göstermedi.

40. dakikada Mustafa'ya elkolları illegal kullanarak yaptığı faulde Sallai'ye sarı çıkmalıydı. Galatasaray'ın iptal edilen golünde Torreira açık ofsayt iptal kararı doğru. Yunus'a yaptığı kontrolsüz harekete Folcarelli'ye sarı çıkarmadı. 77. dakikada Galatasaray'ın iptal edilen golünde Sane ofsayt karar doğru. Bouchouari'nin Sallai'ye yaptığı sert faulünden dolayı ihracı net doğru. Çıkmayan sarı kartlara rağmen oyun hakemin kontrolündeydi. Oyun ve oyuncular hakemi kabul etti, ikinci yarı daha başarılıydı.

TFF'nin açıkladığı ve bahis oynamaları sebebiyle Futbol Disiplin Talimatı 57. maddeden disipline sevk edilen ve dün açıklanan PFDK kararları sonrası Süper Lig hakem kadrosunda bulunan FIFA hakemi Zorbay Küçük ve Melih Kurt, klasman hakemi Mertcan Tubay'ın dışında kalan 149 hakeme 8-12 ay arasında hak mahrumiyeti cezası verdi. Bu 3 hakemin durumunda 'incelemenin devamına' kararı verildi.
Diğer 149 hakeme verilen 8-12 ay hak mahrumiyetinin karşılığı ise şu;
FDT 57 madde BAHİS ile ilgili durumlarda yaptırımları çok net anlatıyor.
FDT 57-2 de "Aksine hareket eden kişiler 3 aydan 1 yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti ile cezalandırılırlar" diyor. Ayrıca; MHK Talimatı Disiplin Hükümleri 40. Madde ise "Herhangi bir nedenle Disiplin Kurulları tarafından bir defada 45 gün toplamda 90 günden fazla süreyle cezalandırılan ve haklarında ceza kararları kesinleşen hakem, gözlemci, mentör ve eğitimcilerin lisansları ayrıca bir karara gerek kalmaksızın iptal edilir" diyor.
Tabi ki bu 149 hakemin Tahkim Kurulu'na gitme hakları var.
PFDK'nin almış olduğu bu kararları Tahkim onayladığı anda 149 hakemin lisanları iptal edilecek. Bir daha TFF çatısı altında asla hakemlik ve gözlemcilik yapamayacaklar, sistemin dışına atılmış olacaklar. TFF ile ilişkileri net bitecek.
H H H
Diğer 3 hakemin ise hukuki itiraz süreci incelenecek sonrasında onlarla ilgili de karar verilecek. Burada TFF'nin hızlı aksiyon alarak hareket edip bu 3 hakemle ilgili kararı bir an önce sonuçlandırması en doğru adım olacaktır. Çünkü konu; sulandırmaya, bulandırmaya, uzatmaya gelemeyecek kadar ciddidir.
Peki... Dünyaya rezil olduğumuz bu duruma nasıl gelindi? 152 hakemin 90 tanesini şu anda görevde bulunan MHK tarafından bir sezonda 4 klasman yapılarak "Bataklığı kurutuyoruz, hakemleri gençleştiriyoruz" mottosu ile sonuçlarını düşünmeden, acele hareketle kendi kadrolarını oluşturma çabasından başka bir şey değildir. Düşünün; Süper Lig kadrosunda 7 hakemin 6'sı, Süper Lig yardımcı hakemin 15'te 14'ü bu MHK tarafından terfi ettirilmiş!
Hakem yöneticiliği; liyakat, ufuk, yönetim becerileri isteyen hassasiyet ve sorumluluk gerektiren çok önemli bir görevdir.
Hakemin sadece saha içi değil, saha dışı aile ve sosyal yaşamının da tercih ve terfilerde ne kadar önemli olduğu gerçeğini gördük. Kurumsal prensiplere uyum, aidiyet duygusu olmazsa olmazlardandır.
Böylesine çoğulcu tercihlerde hatayı yapan hakemliğimizi yöneten ve eğiten MHK ve de eğitim departmanında görev yapanların bunda hiç mi suçu yok ki hala daha oralarda hiçbir şey olmamış gibi pişkin pişkin oturuyorlar veya oturmalarına izin veriliyor? Bunu sorgulamanın bedelini ödetmenin zamanı geldi de geçiyor bile...

TFF başkanının açıklamalarından sonra hakemler adına bu maç daha da zorlaştı. Atilla Karaoğlan ve ekibi sıkıntı yaşamamak adına çok basit temaslara bile fauller çaldılar. Öyle ki ilk yarı çaldığı 15 faulün yarısı basit futbolun doğasında olan temaslar. Fenerbahçe'nin ilk golü öncesi yardımcısı ile birlikte verdiği faul, Skiriniar'ın gördüğü sarı öncesi çaldığı faul kabul görmedi. Gaziantep FK 32'de Camara ile 44'te Maxim ile penaltı bekledi. Devam kararları doğruydu. İsmail ve Skriniar'a gösterdiği sarıları tekrar izlemesini tavsiye ederim. Atilla Karaoğlan pozisyon gözünün önünde Talisca'ya faulünde ciddi faullü oyundan Abena'ya kırmızı çıkaramayıp VAR müdahalesi yiyorsun. Buna sahada kırmızı veremiyorsan neye kırmızı göstereceksin?enerbahçe, önde baskı ve istekle başladığı oyunda; En-Nesyri'yi hücum aksiyonlarında besleyince kullanışlı ve üretken duruma getirdi. Zaten En-Nesyri, boş koşulardan ziyade topla buluştukça verimi artan bir oyuncu. Fenerbahçe, rakibi 4-1- 4-1 gibi karşılıyor. Gaziantep ilk yarıda genellikle Lungoyi ile sol kanadı zorladı. O bölgede; Semedo'yu geçtiği anda Skriniar'ın sert kademesine takıldı. İkinci yarı ise her iki kanadı kullanarak hücumda etkili oldular. Fenerbahçe dönen ikinci topları kazandı. Topu kazanamazsa takım halinde topun arkasına geçiyor, kazandığı anda hızlı geçişlerle kaleye çabuk gidiyor. Mourinho'nun sıkıcı prangalı oyunundan sonra Tedesco'nun rüzgarı ve oyun anlayışı izlerken keyif veriyor. Kalede Ederson çok güvenli. Merkezde her geçen gün daha iyi olan İsmail ise muhteşem. Burak Yılmaz ile çıkışta olan Gaziantep deplasmanında Fenerbahçe'nin derbi öncesi iyi futbol ve farklı skorla aldığı üç puan büyük moral oldu.

Ligin en az gol yiyen iki takımının maçını daha tecrübeli ve kaliteli ayaklara sahip olan Galatasaray kazandı. Oğuzhan Çakır'ın Galatasaray'ın 14'te Yunus ile 17'de Osimhen ile penaltı beklediği pozisyonlara devam kararları doğru. Sallai'ye yaptığı kontrolsüz hareketinde Juan'a, Barış'a yaptığı kontrolsüz hareketinde Dennis'e sarı kartları göstermedi. Nihayet Bokele'ye 30'da sarı gösterdi. Galatasaray'ın beraberlik golünde; çok net bir şekilde rakip savunmacı Furkan'dan gelen topta Osimhen'e kalkan bayrak yanlış. Gol temiz. Ama uygulama prensiplerinde çok gerilerde kalan güncellenmemiş VAR hakemi izlemeye çağırdı! Külliyen hatalı müdahale. Herhalde "öküz altında buzağı aradılar" ancak bulamadılar, nihayet doğru kararla golü verdiler. Hakemlerin iş birliği tam bir skandaldı! 42'deki mücadelede faulü önce Osimhen yaptı, hakem vermedi. Devamında Bokele'yi ellerin kolların illegal kullanımından ikinci sarıdan ihraç etti. Göz ve karar reflekslerinde sıkıntı yaşayan, sıkışan maçı kendi yöntemleri ile çözmeye çalışan, baskıya direnemeyen, kötü bir hakemlik ve çarpık bir karar çıktı. 27 yaşındaki Oğuzhan Çakır eğer hızlı gelişim göstermezse 45 yaşına kadar ona kimse sabır göstermez. Beşiktaş mutlak galip gelmesi gereken maçtan beraberlikle çıktı. Yeni jenerasyon hakemlerden Adnan Deniz Kayatepe'nin Beşiktaş lehine verdiği penaltı doğru. Kasımpaşa lehine verdiği penaltı yanlış. VAR müdahalesi yedi. VAR'dan penaltıyı iptal etti ama aldatmadan dolayı Cafu'ya sarı göstermeyi unuttu. Abraham'ın attığı penaltıda vuruş anı nizamiydi ancak vuruş öncesi kaleci kale çizgisinin gerisinde oyun alanı dışındaydı ki böyle duramaz. Geriden gelip ivmeleniyor kaleci avantajlı oluyor .Çizgi üzerinde olmalıdır. Hakem penaltı atış koşullarını tamamını yerine getirdikten sonra atış için düdük çalmalıdır. VAR bu duruma karışmaz ama hakemin uygulama hatası var. Hakem Adnan Deniz Kayatepe'de umut var lakin tecrübe eksik.